موقعیت راور در مسیرهای ارتباطی کرمان به خراسان یکی از مهمترین دلایل شکلگیری کاروانسراها و منزلگاههای تاریخی در پیرامون آن بوده است. پیش از جادههای جدید، کاروانهای تجاری و زائران مسیرهای طولانی را با شتر و اسب طی میکردند و دسترسی به آب، امنیت، خوراک و محل استراحت برای ادامه سفر ضروری بود. کاروانسراها در چنین شبکهای نقش ترکیبیِ اقامتگاه، انبار، اصطبل، بارانداز و پناهگاه را ایفا میکردند.
کاروانسرای چاهکوران
موقعیت: حدود ۵۵ کیلومتری شمال راور
مختصات: 31.568259, 56.850674
شماره ثبت ملی: ۲۹۴۶
دوره: اواخر قاجار
چاهکوران مهمترین کاروانسرای این محور برای معرفی بینالمللی است، زیرا یکی از اجزای پرونده «کاروانسرای ایرانی» است که در سال ۲۰۲۳ در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت شد. طرح چهارگوش، حیاط مرکزی، حجرههای پیرامونی، فضاهای نگهداری چهارپایان و برجهای گوشهای، کارکردهای اصلی یک منزلگاه کاروانی را آشکار میکنند.
کاروانسرای دربند
موقعیت: حدود ۵۰ کیلومتری شمال راور، مسیر قدیمی مشهد
مختصات: 31.668199, 56.948575
شماره ثبت ملی: ۲۹۴۵
دوره: قاجار
دربند در نقطهای از مسیر قرار داشته که امنیت راه و کنترل عبور اهمیت زیادی داشت. این منزلگاه در پیوند با آب و خدماترسانی به مسافران، بخشی از حافظه سفر و راه در منطقه را شکل میدهد.
کاروانسرای آببید
موقعیت: بخش کوهساران، دهستان هروز، محور ۹۱
مختصات: 30.895224, 56.992840
شماره ثبت: ۳۵۰۷
آببید یکی دیگر از منزلگاههای تاریخی شهرستان است و نقش آن در شبکه راهها، اهمیت سفر و جابهجایی در گذشته راور را بازتاب میدهد.
چهلپایه
کاروانسرای چهلپایه در امتداد محور تاریخی راور به خراسان قرار دارد و در شناخت شبکه منزلگاههای این مسیر اهمیت دارد.
دلیل تعدد کاروانسراها
سه عامل اصلی در انتخاب منزلگاهها تعیینکننده بود: دسترسی به آب، فاصله قابل طی در یک مرحله سفر و امنیت. در اقلیم خشک، وجود چاه، قنات یا آبانبار حیاتی بود؛ و در مسیرهای ناامن، دیوارهای محصور و ورودی کنترلشده امکان استراحت ایمنتری ایجاد میکردند. همین شبکه تاریخی امروز ظرفیت شکل دادن به یک مسیر گردشگری با محور راه خراسان را دارد.